TaxAZChế độ kế toán
Hệ thống tài khoản Thông tư 133 : đọc theo chữ số đầu
Đăng 14/11/2026 · Soát nghiệp vụ : Tùng (SoftAZ)
Hệ thống tài khoản của Thông tư 133/2016/TT-BTC không cần học thuộc. Chữ số đầu của số hiệu cho biết tài khoản thuộc nhóm nào, và báo cáo tài chính cũng gom số theo đúng các tiền tố đó.
Chín loại tài khoản
| Loại | Nhóm | Tài khoản hay gặp |
|---|---|---|
| 1 | Tài sản, chủ yếu ngắn hạn | 111 tiền mặt · 112 tiền gửi ngân hàng · 131 phải thu của khách hàng · 133 thuế GTGT được khấu trừ · 152 – 156 hàng tồn kho |
| 2 | Tài sản dài hạn | 211 tài sản cố định · 214 hao mòn tài sản cố định · 242 chi phí trả trước |
| 3 | Nợ phải trả | 331 phải trả người bán · 333 thuế và các khoản phải nộp Nhà nước · 334 phải trả người lao động · 338 phải trả khác · 341 vay |
| 4 | Vốn chủ sở hữu | 411 vốn đầu tư của chủ sở hữu · 421 lợi nhuận sau thuế chưa phân phối |
| 5 | Doanh thu | 511 doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ · 515 doanh thu hoạt động tài chính |
| 6 | Chi phí sản xuất, kinh doanh | 632 giá vốn hàng bán · 635 chi phí tài chính · 642 chi phí quản lý kinh doanh |
| 7 | Thu nhập khác | 711 |
| 8 | Chi phí khác | 811 chi phí khác · 821 chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp |
| 9 | Xác định kết quả kinh doanh | 911 |
Tài khoản cấp 1 có ba chữ số (131), cấp 2 có bốn chữ số (1331). Loại 1 – 4 có số dư và đi vào Báo cáo tình hình tài chính ; loại 5 – 8 được kết chuyển sang 911 cuối kỳ nên không còn số dư, và đi vào Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
Phần được mở thêm, phần phải xin
Thông tư 133 chủ yếu quy định đến tài khoản cấp 1, chỉ một số tài khoản có sẵn cấp 2. Ở những tài khoản Phụ lục 1 chưa quy định cấp 2, cấp 3, doanh nghiệp tự mở chi tiết để quản lý — theo ngân hàng, theo cửa hàng, theo nhóm hàng — mà không phải đề nghị Bộ Tài chính. Muốn bổ sung hoặc sửa tài khoản cấp 1, cấp 2 thì phải có chấp thuận bằng văn bản của Bộ Tài chính trước khi làm.
Chi tiết theo từng khách hàng, nhà cung cấp, nhân viên không nên mở thành tài khoản con ; phần mềm theo dõi bằng mã đối tượng gắn trên từng dòng bút toán của 131, 331, 141.
Ví dụ : một hoá đơn bán hàng đi qua những tài khoản nào
Bán lô hàng giá chưa thuế 30.000.000 đồng, thuế GTGT 10 %, giá vốn 20.000.000 đồng, khách chưa trả tiền (số liệu giả lập).
| Nợ | Có | Số tiền | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 131 | 5111 | 30.000.000 | khách nợ tiền hàng — tài sản tăng, doanh thu tăng |
| 131 | 33311 | 3.000.000 | khách nợ tiền thuế — tài sản tăng, nợ thuế phải nộp tăng |
| 632 | 156 | 20.000.000 | hàng rời kho — chi phí giá vốn tăng, tồn kho giảm |
Ba dòng chạm bốn loại tài khoản : loại 1 (131, 156), loại 3 (33311), loại 5 (5111), loại 6 (632). Xem thêm hạch toán bán hàng có thuế GTGT.
Làm trên TaxAZ
TaxAZ nạp sẵn hệ thống tài khoản theo chế độ kế toán của bộ sổ ; tài khoản mở thêm nằm dưới tài khoản mẹ nên các chỉ tiêu báo cáo gom theo tiền tố vẫn đúng. Xem các tính năng sổ kế toán.
Các bước trên TaxAZ
«Bộ sổ» › «Mở bộ sổ» : chọn chế độ TT 133/2016, TaxAZ nạp sẵn hệ thống tài khoản mẫu.
«Hệ thống tài khoản» : mở thêm tài khoản chi tiết dưới tài khoản mẹ, ví dụ 1121.VCB.
Bật theo dõi theo đối tượng, quỹ, kho hoặc mặt hàng cho tài khoản cần chi tiết.
«Kiểm tra số liệu» báo tài khoản nằm ngoài mẫu trước khi lập báo cáo tài chính.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp có được tự đặt thêm tài khoản cấp 1 không ?
Không tự đặt. Bổ sung hoặc sửa tài khoản cấp 1, cấp 2 về tên, ký hiệu, nội dung phải được Bộ Tài chính chấp thuận bằng văn bản trước khi thực hiện.
Mở tài khoản chi tiết theo từng ngân hàng có cần xin phép không ?
Không. Thông tư 133 cho mở thêm tài khoản cấp 2, cấp 3 ở những tài khoản Phụ lục 1 chưa quy định chi tiết, để phục vụ quản lý.
Vì sao thuế GTGT đầu ra nằm ở loại 3 ?
Vì đó là tiền doanh nghiệp thu hộ Nhà nước và còn phải nộp, nên là nợ phải trả (tài khoản 33311), không phải doanh thu.
Văn bản dẫn trong bài
- Thông tư 133/2016/TT-BTC — Phụ lục 1 — danh mục hệ thống tài khoản ; quy định về đăng ký sửa đổi chế độ kế toán
- Luật Kế toán 2015 (88/2015/QH13) — Điều 22, Điều 23 — tài khoản kế toán và hệ thống tài khoản kế toán