Thông tư 99/2025 thay Thông tư 200 : doanh nghiệp cần đổi những gì ?

Thông tư 99/2025/TT-BTC là chế độ kế toán doanh nghiệp mới, thay Thông tư 200/2014. Bài này tóm những điểm doanh nghiệp phải đổi khi mở sổ năm tài chính 2026 : ai áp dụng, tài khoản nào đổi, báo cáo tài chính đổi gì, chuyển số dư ra sao.

Hiệu lực và ai áp dụng

Thông tư ký ngày 27/10/2025, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2026 (Điều 31). Năm tài chính bắt đầu trước ngày đó vẫn làm theo Thông tư 200/2014 đến hết năm.

Đã chọn chế độ nào thì áp dụng nhất quán ít nhất một năm tài chính.

Hệ thống tài khoản : đổi tên, thêm mới

Phụ lục II có 71 tài khoản cấp 1. Doanh nghiệp được mở thêm tài khoản chi tiết, sửa tên, số hiệu, kết cấu cho phù hợp hoạt động, kèm quy chế hạch toán của đơn vị (Điều 11). Một số thay đổi hay gặp :

Báo cáo tài chính

Điều 17 quy định bộ báo cáo năm gồm B01-DN, B02-DN, B03-DN và B09-DN ; mẫu ở Phụ lục IV. Hai điểm cần chú ý khi lập :

• B01-DN đổi tên «Bảng cân đối kế toán» thành «Báo cáo tình hình tài chính».
• Chỉ tiêu không có số liệu được bỏ khi trình bày, đánh lại số thứ tự nhưng giữ nguyên «Mã số».

Phụ lục IV còn có mẫu cho doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục và mẫu báo cáo giữa niên độ dạng đầy đủ, dạng tóm lược.

Chuyển số dư sang tài khoản mới

Điều 29 hướng dẫn chuyển số dư cuối năm trước sang tài khoản theo Thông tư 99/2025. Ví dụ :

• Khoản góp vốn hợp đồng hợp tác kinh doanh đang theo dõi ở TK 138 chuyển sang TK 2281.
• Số dư TK 2413 chuyển sang TK 2414.
• Cổ tức, lợi nhuận phải trả đang ở TK 338 chuyển sang TK 332.

Yêu cầu với phần mềm kế toán

Điều 28 yêu cầu phần mềm lưu lại dấu vết mọi lần sửa theo thời gian, cảnh báo hoặc không cho sửa số liệu đã ghi sổ, kết nối được hoá đơn điện tử và chữ ký số, và được nâng cấp khi chế độ kế toán thay đổi.

Việc cần làm trước khi mở sổ 2026

1. Xác định doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc hay được chọn Thông tư 99/2025.
2. Lập bảng chuyển đổi tài khoản cũ sang tài khoản mới, ban hành quy chế hạch toán nếu mở thêm tài khoản chi tiết.
3. Chuyển số dư cuối năm 2025 theo Điều 29, đối chiếu tổng số dư trước và sau chuyển.
4. Lập báo cáo năm 2026 theo mẫu Phụ lục IV.

Làm trên TaxAZ

TaxAZ mở bộ sổ theo Thông tư 99/2025 cho năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2026, dùng hệ thống tài khoản Phụ lục II và lập B01-DN, B02-DN, B03-DN theo phương pháp trực tiếp. Sổ ghi không sửa : chứng từ đã ghi sổ chỉ điều chỉnh bằng bút toán ghi số âm, mọi lần sửa đều có nhật ký. Xem giải pháp cho doanh nghiệp.